Criminological Activity → Volume 1, Issue 4

Problems of Legal Strengthening of Extradition and Transfer of Sentenced Persons Institutions in Uzbekistan: Theory and Practice

24.12.2025 Research UZ 🔓 Open Access 👁 3 · 📥 0

Annotation / Abstract

Abstract. The article examines the challenges of legally defining extradition and the transfer of convicted persons in Uzbekistan. The absence of clear statutory definitions leads to inconsistencies in legal practice. The study argues for harmonizing national procedures with international standards and for establishing precise legal definitions of these institutions within domestic legislation.

Full text

Jinoyat-protsessida jinoyat ishlari bo'yicha xalqaro hamkorlik instituti shaxsni jinoiy javob-garlikka tortish va hukmni ijro etish uchun ushlab berish (ekstraditsiya) hamda ozodlikdan mahrum etilgan shaxsni fuqarosi bo'lgan davlatda jazoni o'tashni davom ettirish uchun topshirish institutlarini o'z ichiga oladi.

Yuridik adabiyotlarda shu kunga qadar “ekstraditsiya” tushunchasi va uning huquqiy mazmuni yuzasidan yagona ilmiy yondashuv shakllanmagan. O'zbekiston Respublikasining amaldagi Jinoyat-protsessual kodeksida “ekstraditsiya” atamasi to'g'ridan-to'g'ri qo'llanilmasligiga qaramay, ushbu institut milliy huquq tizimida bir qator qonunlar va normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solingan.

Jumladan, 2018-yil 2-iyuldagi “O'zbekiston Respublikasi bilan Turkiya Respublikasi o'rtasida shaxslarni ekstraditsiya qilish to'g'risidagi bitimni ratifikatsiya qilish haqida”gi qonunda ekstraditsiya institutining huquqiy asoslari, tartibi va ikki davlat o'rtasidagi o'zaro hamkorlik mexanizmlari aniq belgilab qo'yilgan [1].

A.I. Djigar yondashuvdan kelib chiqib, “ekstraditsiya” va “topshirish” atamalarining mazmun jihatdan o'zaro o'xshashligini rad etib bo'lmaydi. Shuning uchun mazkur tushunchalarni huquqiy adabiyotlarda bir-biriga o'xshash atamalar sifatida foydalanish mumkin, deb hisoblaydi [2].

Biroq, T.V. Reshetnev bildirgan fikr asosli, chunki bunday ikki xil yondashuvga yo'l qo'yib bo'lmaydi, lekin jinoyat-protsessual qonunchiligida yagona atamalardan foydalanish talab etiladi [3].

Bir xil huquqiy institutni “topshirish” va “ekstraditsiya” deb atash, shuningdek, JPKda mavjud bo'lmagan “ekstraditsiya” atamasining normativ hujjatlarda ishlatilishi amaliyotchilar orasida talqin qilishda tushunmovchiliklarga sabab bo'ladi.

Shu bois, JPKga “ekstraditsiya” tushunchasining aniq huquqiy ta'rifini kiritish maqsadga muvofiqdir.

References

Foydalanilgan manbalar

  1. “Oʻzbekiston Respublikasi bilan Turkiya Respublikasi oʻrtasida shaxslarni ekstraditsiya qilish toʻgʻrisidagi bitimni ratifikatsiya qilish haqida” 2018-yil 2-iyuldagi OʻRQ–477-son qonun. https://lex.uz/docs/3803151
  2. Джигарь А.И. Экстрадиция: терминологический аспект // Закон и право. – 2008. – № 6. – С. 108–110.
  3. Решетнева Т.В. Экстрадиция полипатридов в российском уголовном судопроизводстве: проблемы теории и практики: Дис. … канд. юрид. наук. – Ижевск, 2009. – 82 с.
  4. Сафаров Н.А. Экстрадиция в международном уголовном праве: проблемы теории и практики. – М.: Юрлитинформ, 2005. – 256 с.
  5. Бойцов А.И. Выдача преступников. – СПб.: Юридический центр Пресс, 2004. – 412 с.
  6. Васильев Ю.Г. Институт выдачи преступников (экстрадиции) в современном международном праве: Дис. … канд. юрид. наук. – М., 2003. – 189 с.
  7. Строганова А.К. Экстрадиция в уголовном процессе Российской Федерации: Дис. … канд. юрид. наук. – М., 2004. – 165 с.
  8. Валеев Р.М. Выдача преступников в современном международном праве. – Казань: КГУ, 1976. – С. 19–65.
  9. Смирнов М.И. Понятие и правовая природа выдачи (экстрадиции) // Прокурорская и следственная практика. – 2006. – № 3–4. – С. 100–109.
  10. Ижнина Л.П. Соотношение терминов «правовая помощь по уголовным делам», «экстрадиция» и «выдача преступников» в российском уголовном процессе // «Чёрные дыры» в российском законодательстве. – 2008. – № 1. – С. 368–376.
  11. Oʻzbek tilining izohli lugʻati. https://izoh.uz/uz/word/ekstraditsiya
  12. Наумов А.В. Практика применения Уголовного кодекса Российской Федерации: комментарий судебной практики и доктринальное толкование / под ред. Г.М. Резника. – М.: Норма, 2005. – 512 с.
  13. Дадынский Ф.М. Латинско-русский словарь к источникам римского права. – М.: Зерцало, 1998. – 640 с.
  14. Романов А.К., Лысягин О.Б. Институт экстрадиции: понятие, концепции, практика // Право и политика. – 2005. – № 3. – С. 45–52.
  15. Волженкина В.М. Выдача в российском уголовном процессе. – М.: Юрист, 2002. – 210 с.
  16. Уголовный процесс: Учебник для вузов / под ред. В.И. Радченко. 2-е изд. – М.: Норма, 2006. – 768 с.
  17. Уголовный процесс: Учебник / под ред. В.П. Божьева. – М.: Норма, 2006. – 592 с.
  18. Бойцов А.И. Институт передачи осужденных. В кн.: Международное уголовное право. – СПб., 2004. – С. 380–390.
  19. Шурухнова Д.Н. Выдача, передача и выдворение лиц в отношениях государств: правовые и личные гарантии: Дис. … канд. юрид. наук. – М., 2001. –155 с.
  20. Абдрашитова Р.З. Международное сотрудничество в сфере уголовного судопроизводства: проблемы становления и развития // Право и политика. – 2006. – № 2. – С. 115–121.
  21. Смирнов М.И. Правовая природа экстрадиции // Прокурорская и следственная практика. – 2006. – № 4. – С. 102–105.
  22. Колибаб К.Е. Институт передачи осужденных для отбывания наказания в другие государства // Журнал российского права. – 1999. – № 5–6. – С. 88–95.
🔍 View online 📥 Download PDF

APA

Nasrullayev, Firdavs (2025). Problems of Legal Strengthening of Extradition and Transfer of Sentenced Persons Institutions in Uzbekistan: Theory and Practice. Criminological Activity, 1(4), 123–128. https://doi.org/

Vancouver

Nasrullayev, Firdavs. Problems of Legal Strengthening of Extradition and Transfer of Sentenced Persons Institutions in Uzbekistan: Theory and Practice. Criminological Activity. 2025;1(4):123-128.