Criminological Characteristics of Persons Who Have Committed Harassment and Violence Against Women in the Family
Annotation / Abstract
Abstract. The article expresses opinions and comments on the effective organization of the prevention of domestic violence and violence against women.
Full text
Yuqorida qayd etilgan tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, jinoyat sodir etgan shaxslarning asosiy qismi, ya’ni 63 % o‘rta ma’lumotga ega bo‘lgan shaxslar, 41,5 % ishsizlar hamda 34,7 % ilgari sudlanganlar hissasiga to‘g‘ri keladi.
Maxsus buyurtma asosidagi grant doirasida o‘tkazilgan tadqiqot jarayonida so‘rovda ishtirok etgan respondentlarga «Xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlik jinoyatlari kimlar tomonidan sodir etilmoqda?» deb so‘ralganida, ularning 81,4 % erkaklar, 18,6 % esa ayollar (kelinga nisbatan qaynona, qaynopa, qaynsingil va boshqalar) tomonidan sodir etilishini ma’lum qilishgan.
Shuningdek, ulardan «Xotin-qizlarga nisbatan zo‘ravonlik asosan qaysi toifadagi oilalarda sodir etilmoqda?» deb so‘ralganida, ularning:
- 30,7 % — nosog‘lom muhit hukmron bo‘lgan oilalarda;
- 30,4 % — notinch, nizoli oilalarda;
- 17,6 % — spirtli ichimlik iste’mol qiluvchi oilalarda;
- 7,5 % — kam ta’minlangan oilalarda;
- 4,5 % — noto‘liq oilalarda;
- 2,7 % — ilgari sudlanganlar oilalarida;
- 2,7 % — profilaktik hisobga olingan oilalarda;
- 2,1 % — qayta qurilgan oilalarda;
- 1,8 % — giyohvandlik moddalarini iste’mol qiluvchi shaxslar yashaydigan oilalarda
deb javob berishgan.
Professor I. Ismailov o‘z tadqiqotlarida jinoyatchi shaxslarga oid ma’lumotlarni o‘rganib, shaxsda ma’lumotning kamligi va madaniyat darajasining pastligi qiziqishlarining anchagina tor bo‘lishiga, axloqning dag‘allashuviga, shaxsiyatparastlik hamda xudbinlik xislatlarining rivojlanishiga olib keladi [4], deb ta’kidlaydi. Nazarimizda, ushbu fikr mantiqan to‘g‘ri, chunki tadqiqotimiz jarayonida o‘rganilgan jinoyatchi shaxslarning aksariyati bilim saviyasi va ma’lumot darajasi o‘rta bo‘lgan shaxslar ekanligi aniqlandi.
References
Foydalanilgan manbalar
- Abdurasulova Q.R. Ayollar jinoyatchiligining jinoyat-huquqiy va kriminologik muammolari: Yurid. fan. d-ri ... dis. – Toshkent, 2006. – B. 75.
- Ismoilov N.T. Voyaga yetmaganlar jinoyatlarini individual oldini olish muammolari: Yurid. fan. nomz. ... dis. – Toshkent, 2007. – B. 73.
- Otajonov A.A. Jinoyatga daxldorlik: jinoyat-huquqiy va kriminologik jihatlar: Yurid. fan. nomz. ... dis. – Toshkent, 2009. – B. 90.
- Ismailov I. Jinoyatchilikda uyushganlik: nazariya va amaliyot muammolari. – Toshkent, 2005. – B. 78.
- Ильяшенко А.Н. Борьба с насильственной преступностью в семье. – Москва, 2003. – 115 с.
- Жигаров Е.С., Петухов В.И. Философия. Криминология. – Москва: Олма-Пресс, 2006. – С. 562.
- https://qalampir.uz/news
- Фрейд З. Психология масс и анализ человеческого «Я». Современные проблемы. – Москва, 1925. – С. 9.
- Dushanov R.X. Jinoyatchi shaxs psixologiyasi: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2011. – B. 15.
- Abdurasulova Q.R. Ayollar jinoyatchiligining jinoyat-huquqiy va kriminologik muammolari: Monografiya / Mas’ul muharrir: yu.f.d., prof. M.H. Rustamboyev. – Toshkent: TDYUI nashriyoti, 2005. – B. 25–26.
- Murodov A.Sh. Oilada zo‘ravonlik bilan bog‘liq huquqbuzarliklar sodir etuvchi shaxslarning xususiyatlari // O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi Axborotnomasi. – 2018. – №3. – B. 73.
- Saitqulov Q.A. Huquqbuzarliklarning viktimologik profilaktikasining asosiy yo‘nalishlari: Ilmiy risola. – Toshkent, 2019. – B. 56.
- Qashqadaryo viloyati Qarshi tuman sudi arxivi materiallari. – 2017.
- Флоря К.Н. Назначение наказания с учетом обстоятельств совершенного преступления. – Кишинев: Штиинца, 1990. – 83 с.
- Алауханов Е.О. Криминология: Учебник. – Алматы, 2008. – С. 173.
- Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 03.09.2019-y., 03/19/561/3680-son.
- Umumiy psixologiya. – Toshkent, 1992. – B. 210.
- Антонян Ю.М. Психология убийства. – Москва, 1997. – С. 17–18.
- Astanov I.R. Zo‘rlik ishlatib sodir etiladigan jinoyatlar va ularni tergov qilishning o‘ziga xos jihatlari: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: TDYUU, 2015. – B. 139.
- Imamov R. Zo‘rlik ishlatmasdan talon-toroj qilish jinoyatlari uchun jazo tayinlash: Avtoref. dis. ... kand. yurid. nauk. – Toshkent, 2011. – B. 12.
APA
Vancouver
Authors
O'zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti
Oʻzbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi