Criminological Activity → Volume 1, Issue 1

Corruption-Related Crimes: Scientific and Theoretical Foundations of Their Causes and Conditions of Commission

27.12.2024 Research UZ 🔓 Open Access 👁 9 · 📥 3

Annotation / Abstract

Abstract. The article examines the causes and conditions facilitating corruption crimes. Social, economic, cultural, moral, and legal factors are analyzed as determinants of crime. Effective measures include a scientific analysis of these factors, improving legal mechanisms, and fostering legal awareness in society. Recommendations for preventive actions considering national characteristics and international experience are provided.

Full text

Korrupsiyaga qarshi kurashishning eng samarali yo‘li — jamiyatda korrupsiyaning paydo bo‘lishiga sabab bo‘layotgan shart-sharoitlar va omillarni chuqur tahlil qilish hamda ularni tizimli bartaraf etishdan iborat. Korrupsiyaga olib keluvchi sabablar va sharoitlarni ilmiy asosda o‘rganish orqali uning ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy ildizlarini aniqlash mumkin. Faqat ushbu omillarni to‘g‘ri tahlil qilib, ularning ta’sir doirasini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar ishlab chiqilsa, korrupsiyaning tarqalishini samarali cheklash va uning salbiy oqibatlarini kamaytirishga erishish mumkin.

Bunday yondashuv tizimli profilaktik choralarni joriy etish, qonuniy mexanizmlarni takomillashtirish, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning samaradorligini oshirish hamda jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish kabi kompleks tadbirlarni o‘z ichiga oladi. Shu tariqa, korrupsiyaga qarshi kurashishda sabab va sharoitlarni o‘rganish ilmiy asoslangan yechimlarni ishlab chiqish uchun zarur shart hisoblanadi.

Jinoyatchilikning kelib chiqishida muhim rol o‘ynaydigan sabab va sharoit o‘zaro chambarchas bog‘liqdir. Shuning uchun ham bu holat “kriminogen-determinant” deb e’tirof etilgan. Zotan, har qanday sharoitning o‘zi jinoyatchilik va jinoyatni yuzaga keltirmaydi. Sharoit mavjud bo‘lgan holda biror-bir jinoyatchilik sababsiz sodir bo‘lmaydi. Sabab o‘z mazmuniga ko‘ra ijtimoiy-psixologik holat bo‘lsa, sharoit iqtisodiy, siyosiy, huquqiy va tashkiliy jihatdan yuzaga keluvchi holat hisoblanadi [3].

References

Foydalanilgan manbalar

  1. Kriminologiya: Darslik / Professor Z.S. Zaripovning umumiy tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2008. – B. 61.
  2. Klitgaard R. Gifts and Bribes // Zeckhauser R.J. (Ed.). Strategy and Choice. – Cambridge: MIT Press, 1991.
  3. https://anticorruption.uz/storage/lt9lqAa1tum639l22ZUi1mhXXKWj4s-metabWlsbGI5IG1hcnV6YV9jb21wcmVzc2VkLnBkZg==-.pdf
  4. Алауханов Е.О., Турсынбаев Д.Е. Борьба с коррупцией в государственных органах Республики Казахстан: Учебное пособие / Под ред. Е.О. Алауханова. – Алматы: КазАТК, 2008. – С. 182–187.
  5. Газимзянов Р.Р. Коррупционная преступность в Республике Татарстан на рубеже веков (криминологическое исследование): Автореф. дис. ... канд. юрид. наук. – Нижний Новгород, 2005. – С. 32.
  6. Головщинский К.И. Диагностика коррупциогенности законодательства. – Москва, 2005. – С. 25–29.
  7. Звягин А.А. Факторы роста коррупции и теневой экономики. – Москва: Центр проблемного анализа и государственно-управленческого проектирования, 2009. – С. 34.
  8. Zufarov R.A., Axrarov B.J., Mirzayev U.M. Korrupsiya. Qonun. Javobgarlik: Monografiya / Mas’ul muharrir prof. M.X. Rustambayev. – Toshkent: TDYUI nashriyoti, 2011. – B. 154.
  9. Кудрявцев В.Н., Эминов В.Е. Криминология: Учебник. 5-е издание. – Москва, 2013. – С. 53.
  10. Меркуришин В.В. Борьба с транснациональной преступностью. – Москва: Амалфея, 2003. – С. 208.
  11. Salayev N., Hidoyatov B., Tulaganova G., Niyozova S. Korrupsiyaga qarshi kurash: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: TDYUU, 2018. – B. 7.
  12. Пулатов Ю.С., Алимов Г.А. Квалификация и предупреждение коррупционных преступлений: Монография. – Ташкент, 2016. – С. 60.
  13. Стрельников М.С. Детерминанты преступности коррупционной направленности // Молодой ученый. – 2016. – №14. – С. 472–474. – https://moluch.ru/archive/118/32831/ (дата обращения: 03.06.2019).
  14. Тимина Т.Н. Факторы совершения преступлений коррупционной направленности // Криминология: вчера, сегодня, завтра. – 2011. – №4. – С. 64–69.
  15. Шепоткин В.Г. Психология предварительного расследования. – Ташкент, 2005. – С. 62.
  16. Korrupsiyaga oid huquqbuzarliklar profilaktikasi: O‘quv qo‘llanma / I. Ismoilov, J.S. Muxtorov, S.B. Xo‘jaqulov; mas’ul muharrir prof. Q.R. Abdurasulova. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2017. – B. 9.
🔍 View online 📥 Download PDF

APA

Rustambayev, Mirzayusup (2024). Corruption-Related Crimes: Scientific and Theoretical Foundations of Their Causes and Conditions of Commission. Criminological Activity, 1(1), 19–24. https://doi.org/

Vancouver

Rustambayev, Mirzayusup. Corruption-Related Crimes: Scientific and Theoretical Foundations of Their Causes and Conditions of Commission. Criminological Activity. 2024;1(1):19-24.