Appeals as a Legal Category: Concept, Content, and Specific Features
Annotation / Abstract
Abstract. This article analyzes the legal nature of the right to appeal, its place in a democratic state and civil society, the types and content of appeals. It also highlights the specific characteristics of appeals as a legal category and their significance in public administration.
Full text
Arizalar, takliflar va shikoyatlar qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda ko‘rib chiqilishi shart [1].
Ilmiy adabiyotlarda “murojaat” atamasi leksik va huquqni qo‘llash amaliyoti nuqtayi nazaridan tahlil qilingan. “Murojaat” atamasi faqat uning mazmunini aniqlovchi “murojaat qilish” qo‘shimcha so‘z bilan birgalikda ishlatilishi kerak, degan xulosalar bildirilgan.
Tadqiqotchilarning ilmiy ishlari hamda amaliy ishlanmalarini hisobga olgan holda va normativ-huquqiy hujjatlarning qoidalariga asoslanib, “jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari” atamasining quyidagi ta’rifi ishlab chiqildi:
“Murojaat — bu ko‘rib chiqilishi shart bo‘lgan, jismoniy va yuridik shaxslarning muayyan harakati bilan yozma, og‘zaki yoki elektron shaklda ifodalangan, ularning huquq va erkinliklarini hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilish maqsadida davlat organlari, tashkilotlari va ularning mansabdor shaxslariga tegishli shakllarda irodasi ifodalangan hujjat turlaridir” [2].
Shunday qilib, “murojaat” tushunchasi, uning huquqiy mazmuniga qisqacha to‘xtaladigan bo‘lsak, huquqiy kategoriya sifatida “murojaat” — jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlariga, muassasalariga yoki mansabdor shaxslarga qonunda belgilangan tartibda yo‘llangan og‘zaki, yozma yoki elektron shakldagi talabi, istagi yoki fikridir.
“Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi qonunga ko‘ra, murojaatlar mazmun-mohiyatiga ko‘ra uchta asosiy turga bo‘linadi:
- Ariza — huquq va erkinliklarni amalga oshirishda yordam ko‘rsatish to‘g‘risidagi iltimos;
- Taklif — davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirishga doir tavsiyalar;
- Shikoyat — buzilgan huquqlarni tiklashni talab qilish [3].
Murojaatlarning huquqiy kategoriya sifatida o‘ziga xos xususiyatlari va ularni boshqa huquqiy harakatlardan ajratib turuvchi bir qancha jihatlari mavjud:
References
Foydalanilgan manbalar
- O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. — Toshkent: Yuridik adabiyotlar publish, 2023. — 24-b.
- Ollamov Ya. Y. Davlat organlari va fuqarolik institutlari: o‘zaro munosabatlarda murojaatlarning o‘rni, jamoatchilik nazoratining roli va murojaatlar bilan ishlashni takomillashtirish muammolari. Monografiya. — T.: IJOD-PRESS, 2020. — 253 b.
- O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi qonuni // O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017-y. — 37-son. — 977-modda.
- Mirziyoyev Sh.M. Xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir. — T.: “O‘zbekiston”, 2018.
- Odilqoriyev X.T. Davlat va huquq nazariyasi: Darslik. — T.: Sharq, 2009.
- Saidov A.X. Inson huquqlari: Darslik. — T.: Adolat, 2001.
- Хаманева Н.Ю. Проблемы правового регулирования обращений граждан // Государство и право. — М., 1996. — №11.
- Бойцова В.В. Служба защиты прав человека и гражданина. Мировой опыт. — М.: Век, 1996.
- Широбоков С.А. Конституционное право граждан на обращение в государственные органы: на примере Российской Федерации и Соединенных Штатов Америки: Диссертация. — Екатеринбург, 1999.
APA
Vancouver
Authors
O'zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti
O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti