Criminological Activity → Volume 1, Issue 3

Criminal and Legal Measures Against Corruption-Related Crimes Committed Against the Management Order

15.09.2025 Research UZ 🔓 Open Access 👁 6 · 📥 2

Annotation / Abstract

Abstract. This article provides a comprehensive analysis of the criminal-legal nature of corruption-related offenses against the administrative order, identifying their structural elements and proposing improvements to counteraction mechanisms. The author examines both international and national interpretations of the concept of “corruption,” clarifies the distinctions between “official position” and “official powers,” and highlights existing legal ambiguities in practice.

Full text

O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan “Yangi O‘zbekiston” strategiyasi doirasida korrupsiyaga qarshi kurashish ustuvor yo‘nalish sifatida belgilangan.

Jinoiy-huquqiy vositalar orqali boshqaruv tartibiga qarshi korrupsion jinoyatlarga qarshi kurashish masalasi bugungi kunda huquqiy, institutsional va ilmiy yondashuvlarni uyg‘unlashtirishni talab etmoqda.

Ushbu siyosat doirasida jinoyat qonunchiligini isloh qilish, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning vakolat va javobgarlik chegaralarini aniq belgilash, profilaktik va jazo choralari o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlashga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Boshqaruv tartibiga qarshi sodir etiladigan korrupsiyaviy jinoyatlarga nisbatan jinoiy-huquqiy ta’sir choralarini ishlab chiqish va ularni amaliyotga samarali tatbiq etish bugungi kunda ilmiy va amaliy yechimini talab qilayotgan muhim masala sifatida namoyon bo‘lmoqda.

O‘zbekiston Respublikasining amaldagi Jinoyat kodeksida boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlarga alohida bob (205–209-moddalar) ajratilgan bo‘lib, uning 210–211-moddalarida pora olish va berish kabi korrupsion faoliyat shakllari huquqiy jihatdan tartibga solingan.

Biroq, amaliyot tahlili shuni ko‘rsatmoqdaki, ayrim normalarni qo‘llashda huquqni qo‘llovchi organlar uchun aniqlik yetishmasligi, ayrim tushunchalarning nisbiyligi turli talqinlarga olib kelmoqda.

Jumladan, mansabdor shaxsning “huquqlar va manfaatlar uchun harakat qilish”, “jiddiy ziyon”, “jiddiy zarar” kabi tushunchalarining chegaralari aniq belgilanmaganligi amaliyotda huquqiy bahslarga sabab bo‘lmoqda.

References

Foydalanilgan manbalar

  1. O‘zbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari to‘plami, 2008-y., 3–4-son // 31.10.2003. Korrupsiyaga qarshi.
  2. Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 15.05.2018-y., 07/18/3723/1225-son, 01.10.2018-y., 06/18/5547/1975-son // PQ-3723-son 14.05.2018. Jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchiligi tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida.
  3. Aljazeera.com; https://www.transparency.org/en/cpi/2024.
  4. Africa24TV. Africa corruption: nearly 25% of GDP lost yearly. URL: https://africa24tv.com/africa-corruption-nearly-25-of-gdp-lost-yearly.
  5. Corruption undermines human rights and the rule of law // coe.int.
  6. qalampir.uz.
  7. В Узбекистане число осужденных за коррупцию выросло на 5,5% // kun.uz.
  8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi farmoni // www.lex.uz.
  9. Rustambayev M.X. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga sharhlar. 3 tomlik. Maxsus qism. T.2. – Toshkent: Yuridik adabiyotlar publish, 2024.
  10. См.: Уголовное право России. Особенная часть: Учебник / Отв. ред. докт. юрид. наук, проф. Б.В. Здравомыслов. – М.: Юристь, 1996. – С. 385.
  11. Худайбергенов Б.К. Борьба с коррупцией: международно-правовые основы и роль национального законодательства: Дис. ... магистра права: 5А240116 – теория и практика применения уголовного законодательства / Б.К. Худайбергенов; науч. рук. А.А. Мирзаев. – Ташкент, 2018. – 96 с.
  12. Алланов С.А. Описание коррупционных преступлений в соответствии с уголовным законодательством Республики Узбекистан // Юридические науки. – 2020. – № 6 (107). – С. 31–34. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/opisanie-korruptsionnyh-prestupleniy-v-sootvetstvii-s-ugolovnym-zakonodatelstvom-respubliki-uzbekistan (дата обращения: 22.04.2025).
  13. Бугаевская Н.В. К вопросу о соотношении служебных и коррупционных преступлений // Известия ТулГУ. – 2018. – №1(95). – С. 95–101.
  14. Фахриев М.М. Квалификация преступлений, связанных со злоупотреблением должностными полномочиями и вопросы их предупреждения // Вестник Волжского университета имени В.Н. Татищева. – 2018. – № 3, том 1. – С. 179–190.
  15. Пластинина Е.А. Виды коррупционных преступлений и ответственность за них: анализ и практика // Юридический вестник. – 2011. – № 1 (11). – URL: http://www.jurvestnik.psu.ru (дата обращения: 30.03.2025).
  16. О судебной практике по делам о злоупотреблении должностными полномочиями и превышении должностных полномочий: постановление Пленума Верховного Суда РФ от 16.10.2009 № 19 // Российская газета. – 2009. – 30 октября. – № 207.
  17. Рахметов С.М. О ходе имплементации норм международных конвенций по вопросам борьбы с коррупцией в уголовное законодательство Республики Казахстан // Вестник Института законодательства Республики Казахстан. – 2017. – № 2 (47). – С. 103–109.
  18. Мизерии А.И. Уголовно-правовые и криминологические аспекты борьбы с коррупцией в органах власти: Дис. ... канд. юрид. наук: 12.00.08. – Нижний Новгород, 2000. – 275 с.
🔍 View online 📥 Download PDF

APA

Nurmuhammedova, Goʻzalxon (2025). Criminal and Legal Measures Against Corruption-Related Crimes Committed Against the Management Order. Criminological Activity, 1(3), 60–69. https://doi.org/

Vancouver

Nurmuhammedova, Goʻzalxon. Criminal and Legal Measures Against Corruption-Related Crimes Committed Against the Management Order. Criminological Activity. 2025;1(3):60-69.