Criminological Activity
→ Volume 1, Issue 3
Priority Areas for the Prevention of Violence and Harassment Against Women
15.09.2025
Research
UZ
🔓 Open Access 👁 5 · 📥
1
Annotation / Abstract
Abstract. This article explores the priority directions of preventing pressure and violence against women, based on scientific sources and practical experience. At the same time, current challenges – low legal literacy, weak interagency cooperation, and insufficient rehabilitation mechanisms are analyzed, and practical recommendations for their resolution are provided.
Full text
Yuqoridagi fikr-mulohazalardan kelib chiqqan holda, bugungi kundagi huquqbuzarliklar profilaktikasi ustuvor yo‘nalishlariga normativ-huquqiy hujjatlar asosida oydinlik kiritib o‘tamiz. Huquqbuzarliklar profilaktikasi – bu jamiyatda huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni keltirib chiqaradigan omillarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan tizimli chora-tadbirlar majmui bo‘lib, u quyidagi asosiy yo‘nalishlarda amalga oshiriladi:
-
Huquqbuzarliklarning oldini olish borasida huquqiy tarbiya va
ijtimoiy ongni shakllantirish yo‘nalishi.
Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi
[16] hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
“Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini
tubdan takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni
[17] asosida amalga oshiriladi va quyidagi vazifalarni o‘z
ichiga oladi:
- aholining, ayniqsa, yoshlarning huquqiy bilimlarini oshirish;
- OAV, internet, maktab va oliy ta’lim muassasalari orqali huquqiy madaniyatni targ‘ib qilish;
- huquqbuzarliklarning oqibatlari haqida ogohlikni oshirish.
Ushbu yo‘nalish orqali fuqarolar ongida “Jamiyatda qonunga hurmat ruhini qaror toptirish – demokratik huquqiy davlat qurishning garovidir!” degan hayotiy g‘oya mustahkamlanadi.
-
Ijtimoiy-iqtisodiy profilaktika.
Oʻzbekiston Respublikasining
“Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi
[18] hamda
“Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida”gi
qonunlari [19] asosida amalga oshiriladi va quyidagilarni
nazarda tutadi:
- ishsizlik, kambag‘allik va nochorlik kabi salbiy ijtimoiy-iqtisodiy omillarni kamaytirish;
- yoshlar bandligini ta’minlash hamda tadbirkorlik faoliyatini qo‘llab-quvvatlash;
- ijtimoiy himoya tizimini rivojlantirish (ayniqsa yetimlar, nogironlar va yolg‘izlar uchun).
Mazkur yo‘nalish orqali ishsiz aholi hamda yoshlar o‘rtasida jinoyatchilikning oldini olish ta’minlanadi.
References
Foydalanilgan manbalar
- Mirzaraimov I.M. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni oshkorlashtirishni oldini olishning jinoyat-huquqiy va kriminologik choralari: yurid. fan. nom. ... dis. avtoref. – T., 2003. – B. 23.
- Игошев К.Е., Устинов В.С. Введение в курс профилактики преступлений. – Горький, 1977. – С. 116.
- Oʻrazaliyev M.Q. Oilada voyaga yetmaganlarga qarshi sodir etiladigan jinsiy jinoyatlarning oldini olish: yurid. fan. nom. ... dis. – T., 2008. – B. 181.
- Fazilov I.Yu. Odam savdosiga qarshi kurashning jinoyat-huquqiy va kriminologik jihatlari: yurid. fan. dok. ... dis. – T., 2016. – B. 222–223.
- Gʻaniyev F.T. va boshqalar. “CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES” ilmiy jurnali. – 2024. – B. 117.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 10-apreldagi PF-5005-son “Ichki ishlar organlarining faoliyati samaradorligini tubdan oshirish, jamoat tartibini, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishni taʼminlashda ularning masʼuliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 14-martdagi 2833-son “Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PQ-2896-son “Ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 20-apreldagi PQ-3528-son “Toshkent shahrida jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 19-iyundagi PQ-3786-son “Toshkent shahrida jamoat tartibini taʼminlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 23-avgustdagi PQ-3919-son “Ichki ishlar organlari boshqaruv, nazorat va shaxsiy tarkib bilan ishlashning samarali tizimini joriy etish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PQ-2898-son “Ichki ishlar organlarining jinoyatlarni tergov qilish sohasidagi faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 1-maydagi PQ-2940-son “Ichki ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash va jamoat xavfsizligini taʼminlash sohasidagi faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori // https://lex.uz.
- Murodov A.Sh. Ichki ishlar organlarining oiladagi zoʻravonlik bilan bogʻliq huquqbuzarliklar profilaktikasini takomillashtirish: yurid. fan. dok. ... dis. – T., 2019. – B. 107–144.
- Q.R. Abdurasulova va boshqalar. Kriminologiya: Darslik. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2006.
- Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (yangi tahrirda, 2023-yil 30-aprel).
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 9-yanvardagi PF-5618-son “Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini tubdan takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/-4149765?ONDATE=30.11.2021.
- Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 20-oktyabrdagi OʻRQ-642-son “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/ru/docs/-5055690?ONDATE=30.04.2023.
- Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 14-sentyabrdagi OʻRQ-406-son “Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-3026246.
- Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi (yangi tahrirda, 2023-yil 30-aprel). https://lex.uz/acts/-97664.
- Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 14-maydagi OʻRQ-371-son “Huquqbuzarliklar profilaktikasi toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/2387357.
- Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 16-sentyabrdagi “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/3027843.
- Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 24-sentyabrdagi “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/5013007.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 27-iyundagi PQ-3808-son “Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/3797625.
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 19-martdagi 152-son “Mahallabay” ishlash tizimini amaliyotga joriy etish va aholining tadbirkorlik tashabbuslarini yanada qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi Qarori. https://lex.uz/docs/5353246.
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 5-iyuldagi 419-son “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosarining funksional vazifalari hamda Taʼlim va sogʻliqni saqlash masalalari, Yoshlar, jamoat tashkilotlari, mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash masalalari kotibiyatlari hamda Maʼnaviyat va davlat tilini rivojlantirish masalalari departamenti toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/5495013.
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 5-iyuldagi 418-son “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri birinchi oʻrinbosarining funksional vazifalari toʻgʻrisidagi hamda Hududlarni kompleks rivojlantirish, kommunikatsiyalar, qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi masalalari kotibiyati toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/5490934.
- Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 14-apreldagi 763-I-son “Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/11360.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son “Raqamli Oʻzbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/5030957.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 22-yanvardagi PQ-17-son “Raqamli texnologiyalar vositasida sodir etiladigan jinoyatlarga qarshi kurashish sohasi uchun professional kadrlar tayyorlash tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/acts/7339006.
- Niyozova S.S. Shaxsga qarshi zoʻrlik ishlatib sodir etiladigan jinoyatlarning viktimologik profilaktikasi: yurid. fan. dok. ... dis. – T., 2020. – B. 216.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 7-martdagi PQ-96-son “Xotin-qizlar tadbirkorligini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlashga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori.
- Germaniya Bundestagi tomonidan 2001-yil 11-dekabrda qabul qilingan 3513-sonli “Zoʻravonlikka qarshi kurash boʻyicha Federal qonun” (Gewaltschutzgesetz, 2002). https://www.gesetze-im-internet.de/gewschg/BJNR351310001.html.
🔍
View online
📥
Download PDF
APA
Maxtumova, Yulduz
(2025).
Priority Areas for the Prevention of Violence and Harassment Against Women.
Criminological Activity,
1(3),
126–133. https://doi.org/
Vancouver
Maxtumova, Yulduz.
Priority Areas for the Prevention of Violence and Harassment Against Women.
Criminological Activity.
2025;1(3):126-133.
Authors
Yulduz Maxtumova
O‘zbekiston Respublikasi Jamoat xavfsizligi universiteti