The Responsibilities of Hokim Assistants in Crime Prevention
Annotation / Abstract
Abstract. This article provides a scientific analysis of the role of the Hokimʼs assistants in the crime prevention system and the social effectiveness of their responsibilities. It examines how a set of measures aimed at ensuring employment at the community (mahalla) level, addressing social problems, supporting vulnerable groups, and providing targeted assistance to individuals prone to delinquency influences crime dynamics. The article also offers practical conclusions and recommendations on early crime detection, integration of at-risk groups, and strengthening preventive activities at the mahalla level.
Full text
Bundan tashqari, mahalladagi bo‘sh ish o‘rinlarini hamda xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mavsumiy ishchilarga bo‘lgan talabini aniqlash orqali ishsizlarni, birinchi navbatda, “temir daftar”, “ayollar daftari” va “yoshlar daftari”ga kiritilgan yoshlar va xotin-qizlarni bo‘sh (vakant) ish o‘rinlariga joylashtirish hamda haq to‘lanadigan jamoat ishlariga jalb qilish, oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish, jumladan, oilaviy tadbirkorlik dasturlari doirasida kreditlar olishda ko‘maklashish, mahallaning ixtisoslashuvidan kelib chiqib, oilaviy tadbirkorlik faoliyatini yo‘lga qo‘yish istagini bildirgan yetakchi tadbirkorlarga imtiyozli kreditlar ajratishni tashkil etish, ularga tadbirkorlik bilan mustaqil shug‘ullanish tajribasiga ega bo‘lmagan fuqarolarni o‘z faoliyatini yo‘lga qo‘yishi uchun biriktirish, tomorqadan samarali foydalanishni tashkil etish, uy sharoitida dehqonchilik, chorvachilik, parrandachilik, quyonchilik, asalarichilik, urug‘chilik, ko‘chatchilik, gulchilik kabi faoliyat turlarini yo‘lga qo‘yishga ko‘maklashish ham ko‘zda tutilgan edi.
Shuningdek, issiqxona qurish, tomorqasini sug‘orish uchun vertikal sug‘orish quduqlarini burg‘ilash, qishloq xo‘jaligi kooperativiga a’zo bo‘lish, asbob-uskuna va mehnat qurollarini xarid qilish, bino va inshootning ijara to‘lovi hamda kasb-hunar va tadbirkorlikka o‘qishi uchun subsidiyalar olishda ko‘maklashish, bo‘sh bino va yer maydonlarini aniqlab, ularni belgilangan tartibda tadbirkorlik subyektlariga ajratish bo‘yicha tegishli tashkilotlarga takliflar kiritish, tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishga to‘sqinlik qilayotgan muammolarning (muhandislik-kommunikatsiya tizimlariga ulanish va ulardan foydalanish, turli xil faoliyatni yo‘lga qo‘yish uchun ruxsatnomalar va litsenziyalar olish, bo‘sh bino va yer maydonlarini tadbirkorlik bilan shug‘ullanish uchun ajratish va boshqalar) tegishli tashkilotlar tomonidan hal etilishini tashkil etishda ham bevosita hokim yordamchilari mas’ul etib belgilangan.
Shu bilan birga, hokim yordamchisi “mahalla yettiligi” a’zosi [3] ham hisoblanadi.
References
Bundan tashqari mahalladagi bo‘sh ish o‘rinlarini hamda xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mavsumiy ishchilarga bo‘lgan talabini aniqlash orqali ishsizlarni, birinchi navbatda, “temir daftar”, “ayollar daftari” va “yoshlar daftari”ga kiritilgan yoshlar va xotin-qizlarni bo‘sh (vakant) ish o‘rinlariga joylashtirish hamda haq to‘lanadigan jamoat ishlariga jalb qilish, oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish, jumladan, oilaviy tadbirkorlik dasturlari doirasida kreditlar olishda ko‘maklashish, mahallaning ixtisoslashuvidan kelib chiqib, oilaviy tadbirkorlik faoliyatini yo‘lga qo‘yish istagini bildirgan yetakchi tadbirkorlarga imtiyozli kreditlar ajratishni tashkil etish, ularga tadbirkorlik bilan mustaqil shug‘ullanish tajribasiga ega bo‘lmagan fuqarolarni o‘z faoliyatini yo‘lga qo‘yishi uchun biriktirish, tomorqadan samarali foydalanishni tashkil etish, uy sharoitida dehqonchilik, chorvachilik, parrandachilik, quyonchilik, asalarichilik, urug‘chilik, ko‘chatchilik, gulchilik kabi faoliyat turlarini yo‘lga qo‘yishga ko‘maklashish ham ko‘zda tutilgan edi.
Shuningdek, issiqxona qurish, tomorqasini sug‘orish uchun vertikal sug‘orish quduqlarini burg‘ilash, qishloq xo‘jaligi kooperativiga a’zo bo‘lish, asbob-uskuna va mehnat qurollarini xarid qilish, bino va inshootning ijara to‘lovi hamda kasb-hunar va tadbirkorlikka o‘qishi uchun subsidiyalar olishda ko‘maklashish, bo‘sh bino va yer maydonlarini aniqlab, ularni belgilangan tartibda tadbirkorlik subyektlariga ajratish bo‘yicha tegishli tashkilotlarga takliflar kiritish, tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishga to‘sqinlik qilayotgan muammolarning (muhandislik-kommunikatsiya tizimlariga ulanish va ulardan foydalanish, turli xil faoliyatni yo‘lga qo‘yish uchun ruxsatnomalar va litsenziyalar olish, bo‘sh bino va yer maydonlarini tadbirkorlik bilan shug‘ullanish uchun ajratish va boshqalar) tegishli tashkilotlar tomonidan hal etilishini tashkil etishda ham bevosita hokim yordamchilari mas’ul etib belgilangan. Shu bilan birga, hokim yordamchisi “mahalla yettiligi” a’zosi [3] ham hisoblanadi.
Foydalanilgan manbalar
- Mirziyoyev Sh. Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi asosida demokratik islohotlar yoʻlini qatʼiy davom ettiramiz / Yangi saylangan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning lavozimga kirishish tantanali marosimiga bagʻishlangan Oliy Majlis palatalari qoʻshma majlisidagi nutqi.
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Hokim yordamchilari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 72-son qarori // https://lex.uz.
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyili asosida mahallalarda ijtimoiy profilaktika tizimining samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida 2024-yil 30-noyabrdagi 801-son qarori.
- Николаев В.Г., Бернштейн В.О., Merton Robert // Гуманитарный портал: персоналии [Электронный ресурс]. Центр гуманитарных технологий, 2006–2025 (последняя редакция: 01.12.2025). URL: https://gtmarket.ru/personnels/robert-merton; https://businesscasestudies.co.uk/sociological-theories-strain-theory-social-disorganization-labeling-theory/.
- Jinoyatchilik tendensiyalari va omillari davlat hisobotlari (2024-yil boʻyicha): Axborot-tahliliy hujjat. – T.: Oʻzbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti, 2025. – 136 b.
APA
Vancouver
Authors
O'zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti