Criminological Activity → Volume 1, Issue 4

The Concept of Complicity, Its Characteristics, and Its Difference from Involvement in Crime

24.12.2025 Research UZ 🔓 Open Access 👁 5 · 📥 2

Annotation / Abstract

Abstract. This article analyzes issues related to the concept of complicity, its characteristics, and its difference from involvement in a crime. Furthermore, the author analyzed scientific approaches and scholars' opinions on the objective and subjective characteristics of participation in the article, providing their suggestions and recommendations.

Full text

Bugungi kunda mazkur jinoyatning oqibatlarini xolis baholash, shaxsni, iqtisodiyotni va davlatni ushbu jinoiy ta’sirdan himoya qilish uchun maxsus chora-tadbirlarni ishlab chiqish zarurati tobora ortib bormoqda. Buning ahamiyati shundan iboratki, amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarga qaramay, mamlakatda davom etayotgan salbiy hodisalar ta’siri ostida jinoyatda ishtirokchilik uchun javobgarlik masalalarini hal etishda bir qancha muammolar mavjudligini ko‘rsatmoqda.

Bu nafaqat ushbu turdagi jinoyatlar latentlik darajasining oshib borayotganligidan dalolat beradi, balki aybdorlarning odil sudlov organlaridan yashirinishi va ularga nisbatan qonunda belgilangan ta’sir choralari qo‘llanilmayotganligini ham ko‘rsatadi. Jinoyatda ishtirokchilik va daxldorlik bilan bog‘liq jinoyatlarning latentligi yuqoriligi boshqa jinoyatlar va ularni sodir etgan shaxslarning fosh etilishini ham murakkablashtiradi. Boshqacha aytganda, boshqa jinoyatlarni ochish va o‘z vaqtida sudga yuborishning asosiy omillari ko‘p jihatdan jinoyatga daxldor shaxslarning xulq-atvori va ularning xatti-harakatiga bog‘liq bo‘ladi.

Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi farmonida “Yangi O‘zbekistonning 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan taraqqiyot strategiyasining 16-maqsadi — jamoat xavfsizligini ta’minlash, huquqbuzarliklarning sodir etilishiga sabab bo‘lgan shart-sharoitlarni o‘z vaqtida aniqlash va bartaraf etishning samarali tizimini yaratish hamda huquqbuzarliklarning oldini olish tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish” [2] dan iborat bo‘lib, bu ham, o‘z navbatida, ishtirokchilikda sodir etilgan jinoyatlar uchun jazo tayinlashni takomillashtirish masalalariga bag‘ishlangan.

References

Foydalanilgan manbalar

  1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. Mirziyoyevning 2023-yil 11-sentyabrda qabul qilgan «Oʻzbekiston – 2030» strategiyasi toʻgʻrisidagi 158-son farmoni. https://lex.uz/uz/docs/6600413
  2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-60-son farmoni. https://lex.uz/
  3. M. Usmonaliyev. Jinoyat huquqi (Umumiy qism). – T.: “Nasaf”, 2010. – B. 274.; Abdurasulova Q.R. Jinoyatning maxsus subyekti: Oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: TDYUI, 2005. – B. 92.
  4. Гулямов З.Х. Преступления против правосудия / Под ред. и с предисловием д.ю.н., проф. У. Таджихонов. – Ташкент, 1997. – С. 40–41.; Ахраров Б.Ж., Сайдуллаев Ш. Иштирокчиликдан фарқлаш // Qonun himoyasida. – 2002. – № 6 (78). – Б. 18–19.; ва ҳоказо.
  5. Баймурзин Г.И. Ответственность за прикосновенность к преступлению. – Алма-Ата: «Наука», 1968. – 188 с.; Блум М. Ответственность за укрывательство и недонесение по уголовным кодексам союзных республик. – Рига, 1962. – 85 с.; Бушуев И.А. Ответственность за укрывательство преступлений и недоносительство. – М., 1965. – 140 с.; и др.
  6. Ковалев М.И. Соучастие в преступление. – М.: ИНФРА-НОРМА, 2012. – С. 56.
  7. A.A. Otajonov. Jinoyatga daxldorlik: jinoyat-huquqiy va kriminologik jihatlar: Yurid. fan. nomz. ... dis. – T., 2009. – S. 18.
  8. Наумов А.В. Российское уголовное право. Общая часть: Курс лекций. – М., 1996. – С. 315.
  9. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksiga ilmiy-amaliy sharhlar. – T., 1997. – B. 98.; Jinoyat huquqi. Umumiy qism: Darslik / Yakubov A.S., Kabulov R. va boshq. – T., 2005. – B. 56.; Уголовное право России: Учебник для вузов. В 2-х томах. Т.1. Общая часть / Под ред. А.Н. Игнатова и Ю.А. Красикова. – М., 1999. – С. 254.; Гаухман Л.Д. Квалификация преступлений: закон, теория, практика. – М., 2001. – С. 233.; и др.
  10. Уголовное право России. / Под ред. С.Н. Сабанина. – Екатеринбург, 2001. – С. 176.
  11. Usmonaliyev M. Jinoyat huquqi. Umumiy qism. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010. – B. 301.
  12. Usmonaliyev M. Jinoyat huquqi. Umumiy qism. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010. – B. 301.
  13. Rustambayev M.X. Oʻzbekiston Respublikasi jinoyat huquqi kursi. T. 1. Jinoyat haqida taʼlimot. Darslik. 2-nashr, toʻldirilgan va qayta ishlangan. – T.: Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Harbiy-texnik instituti, 2018. – 336 b.
  14. Mualliflar jamoasi. Jinoyat huquqi (Umumiy qism) Darslik / Masʼul muharrir: yu.f.d., prof. R.A. Zufarov. – T.: Adolat nashriyoti, 2019. – 110 b.
  15. Якубов А.С. Правовая основа учения о преступлении: предпосылки, реальность, перспективы: Дис… д-ра юрид. наук. – Т., 1996. – С. 142.
🔍 View online 📥 Download PDF

APA

Xamidova, Mahbuba (2025). The Concept of Complicity, Its Characteristics, and Its Difference from Involvement in Crime. Criminological Activity, 1(4), 91–95. https://doi.org/

Vancouver

Xamidova, Mahbuba. The Concept of Complicity, Its Characteristics, and Its Difference from Involvement in Crime. Criminological Activity. 2025;1(4):91-95.